
Polskie Tańce Narodowe
Polonez
Polonez to absolutnie niezwykły taniec w kontekście swej popularności i rozpoznawalności po dziś dzień na całym świecie. Nie jest to taniec krzykliwy, popisowy, nie ma on spektakularnych środków wyrazu a jednak wywołuje podziw, ciekawość i respekt. Jego wielkość odznacza się również w jego wieku. Ze wszystkich tańców polskich narodowych ma odnotowane najstarsze ślady przejawiania się a przypadają one na XVI wiek. Jednak były to dopiero zalążki drogi prowadzącej do pełnego ukształtowania się poloneza.
Tańce chodzone, korowodowe to formy ruchowe które dały początek polonezowi.
Muzyka poloneza również długo kształtowała się zanim osiągnęła znaną nam dziś konstrukcję.
Dawniej realizowana była czteromiarowo towarzysząc wspomnianym tańcom chodzonym.
W środowiskach wiejskich towarzyszyły one obrzędowi weselnemu. Polonez podobnie jak krakowiak, kujawiak, mazur czy oberek przewędrował przez warstwy społeczne, ulegając przeobrażeniom jednocześnie nie zmieniając swoich cech wyrazowych.
Swój największy zasięg i szczyt popularności osiągnął w XVIII wieku kiedy to na dobre rozgościł się na salonach towarzyskich wyższych warstw społecznych, a także na polskim dworze królewskim oraz scenach oper i teatrów. Uznanie zdobył również na zagranicznych estradach i salonach politycznych.
Polonezowa struktura ruchowa z czasem uległa rozbudowie.
Przyczynili się do tego w szczególności zagraniczni nauczyciele tańca – baletmistrzowie. Efektem tego udoskonalania były wprowadzane figury, gesty, ukłony które ożywiały jednolite korowody. Dotyczy to również kroku podstawowego, z którego najbardziej wyodrębniły się dwie odmiany, to jest chodzony i polonezowy. Należy podkreślić, że forma kroku chodzonego (trzy równe kroki w takcie) bliższa jest wiejskim zwyczajom tanecznym, choćby przy okazji wspomnianego już obrzędu weselnego. Natomiast forma kroku polonezowego „z charakterystycznym ugięciem nogi obciążonej w przedtakcie, z równoczesnym przeniesieniem drugiej nogi w powietrzu, nisko nad podłogą do przodu, przed jej postawieniem w pierwszej części taktu” kojarzona powinna być z środowiskami najwyższych warstw, dworskich.
Polonez zyskał nie tylko podziw oglądających oraz uczestników tańca ale również status wyjątkowo uroczystego i odświętnego. Dzięki temu - bez względu na środowisko czy warstwę społeczną, w której był wykonywany - zawsze przypisywano mu dużą wagę, przez co rozpoczynał zabawy i największe bale. Można to wywnioskować z opisu kroków zasadniczych, jednak konieczne jest podkreślenie, że w pełni ukształtowana forma poloneza realizowana jest do dziś w metrum ¾, tempo umiarkowane. Poloneza opisuje się jako taniec majestatyczny, spokojny, uroczysty, poważny.
Jego formy ruchowe rozbudowały się o figury w obrębie pary oraz figury o charakterze parowo-zespołowym.
Te bardzo popularne dla pary to np. „po kole”, „kółeczko”, „wachlarz”, przeprowadzenie partnerki”, „okrążana”, a w przypadku figur grupowych: „para za parą”, „para za parą środkiem sali”, „para w lewo – para w prawo”, „koło związane”, „łańcuszek”, „most”, „tunel. Skinienia, ukłony, mimika i gesty są elementami towarzyszącymi, które wzbogacają taniec i jego towarzyski charakter.
Z całą pewnością poza szczyceniem się wszystkimi polskimi tańcami narodowymi można podkreślać, że wartość ale też popularność, czy ogólna orientacja na jego temat do dziś jest nadzwyczajna choćby w odniesieniu do pozostałych tańców. Tym bardziej, że ta dostojna wizytówka polskości znalazła się również na Światowej Liście Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
